خرید فالوور اینستاگرام خرید لایک اینستاگرام

ماده ۲۶ آیین نامه راهنمایی و رانندگی

001

ماده ۲۶ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ بیان می کند:
“هرکس بخواهد با هر نوع وسیله نقلیه موتوری زمینی رانندگی نماید باید گواهی نامه متناسب رانندگی با آن وسیله نقلیه را دارا باشد با متخلفان برابر قوانین و مقررات رفتار می شود.”
بند۸۱ ماده (۱) آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ گواهینامه رانندگی را بصورت ذیل تعریف کرده است:
گواهی نامه رانندگی(پروانه رانندگی): اجازه نامه برای رانندگی وسایل نقلیه که از طرف راهنمایی و رانندگی به نام افراد صادر می شود.
در حال حاضر گواهینامه های رانندگی با اتومبیل به سه شکل گواهینامه پایه سوم، پایه دوم، پایه یکم تجمیع و صادر می گردد.
گواهینامه رانندگی پایه سوم: گواهینامه رانندگی است که برای رانندگی با وسایل نقلیه موتوری با حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار ۳/۵ تن یا حمل حداکثر ۹ نفر سرنشین با احتساب راننده به نام افراد بر اساس آئین نامه صدور انواع گواهینامه های رانندگی مصوب ۱۳۹۰ صادر می گردد.
گواهینامه رانندگی پایه دوم: گواهینامه رانندگی است که برای رانندگی با وسائل نقلیه موتوری با حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار ۶ تن یا حمل حداکثر ۲۶ نفر سرنشین با احتساب راننده به نام افراد بر اساس آئین نامه صدور انواع گواهینامه های رانندگی مصوب ۱۳۹۰ صادر می گردد.
گواهینامه رانندگی پایه یکم: گواهینامه رانندگی است که برای رانندگی با انواع وسایل نقلیه موتوری با مجموع وزن و ظرفیت بار بیش از ۶ تن یا حمل بیش از ۲۶ نفر سرنشین با احتساب راننده به نام افراد بر اساس آئین نامه صدور انواع گواهینامه های رانندگی مصوب ۱۳۹۰ صادر می گردد.
گواهینامه رانندگی ویژه: گواهینامه رانندگی است که برای رانندگی با انواع وسایل نقلیه عمرانی، کشاورزی، صنعتی و کارگاهی به نام افراد بر اساس آئین نامه صدور انواع گواهینامه های رانندگی مصوب ۱۳۹۰ صادر می گردد.
لودر ، بولدوزر ، گریدر ، لیفتراک ، جرثقیل ، کمباین و تراکتور از وسایل موتوری هستند که طبق ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ ، رانندگی یا تصدی کار باآنها مستلزم دریافت گواهینامه ویژه است.
گواهینامه رانندگی موتورسیکلت: گواهینامه رانندگی است که برای رانندگی با انواع موتورسیکلت به نام افراد بر اساس آئین نامه صدور انواع گواهینامه های رانندگی مصوب ۱۳۹۰ صادر می گردد.
طبق دستورالعمل شماره۶۵۵۴۵=۱-۱۲۰۷-۴/۱۳ مورخ ۱۷/۱۲/۹۱ پلیس راهنمایی رانندگی نیروی انتظامی در تجمیع گواهینامه ها، گواهینامه موتور سیکلت قدیم به گواهینامه موتور سیکلت جدید و گواهینامه ب۱ به گواهینامه پایه سوم جدید و گواهینامه های پایه دوم قدیم و ب۲ و پ۲ به گواهینامه پایه دوم جدید و گواهینامه های پایه یک قدیم و پ۱ (در رابطه با گواهینامه پ۱ به شرط قبولی در آزمون رانندگی با کامیون ۱۹۲۱ و اتوبوس) به گواهینامه پایه یکم جدید و گواهینامه ویژه تراکتور به گواهینامه ویژه با ذکر کد و تعیین صلاحیت تبدیل می شود.
و بند ۸۰ ماده ۱ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ تعریف گواهینامه بین المللی رانندگی را به این شکل ارایه داده است :
گواهینامه بین المللی رانندگی گواهی نامه ای است که به اعتبار گواهی نامه داخلی طبق مفاد قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور و مرور در جاده ها و کنوانسیون مربوط به علایم راهها – مصوب۱۳۵۴_ توسط راهنمایی و رانندگی صادر می گردد و مدت اعتبار آن یک سال می باشد.
“به موجب ماده ۴۱ کنوانسیون عبور و مرور در جاده ها مصوب ۸ نوامبر ۱۹۶۸ که دولت ایران در سال ۱۳۵۴ به آن ملحق شده است گواهینامه های رانندگی خارجی دارای اعتبار است و نیاز به تأیید آن از طرف نماینده سیاسی ایران در محل صدور ندارد” ( نظریه مشورتی ۱۲۶۸۲/۷-۹/۱۲/۷۱)
طبق ماده ۳۳ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ : رانندگی با هر نوع تاکسی و وسایل نقلیه عمومی در شهرها و وسایل نقلیه عمومی جاده ای، علاوه برگواهی نامه رانندگی متناسب، حسب مورد ، نیازمند داشتن مجوز از شهرداری و یا دفترچه کار یا برگ فعالیت صادره از سوی وزارت راه و ترابری می باشد.
و در بند ۸۲ ماده ۱ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ تعریف مجوز رانندگی با وسایل نقلیه عمومی بصورت ذیل آمده است :
مجوز رانندگی با وسایل نقلیه عمومی اعم است از پروانه تاکسیرانی ، بهره برداری ، کارت و یا دفترچه کار(برگ فعالیت)که از طرف مراجع صلاحیت دار به نام اشخاص صادر و اجازه رانندگی با وسایل نقلیه عمومی را به آنها می دهد.
توضیح اینکه “وسایل نقلیه عمومی” دراین ماده شامل خودروهای باری مثل وانت ، کامیونت ، کامیون و تریلی حتی اگر پلاک آنها با حرف ‌‌[ ع ] هم مشخص شده باشد، نمی شود.
افرادی که دارای گواهینامه و به هردلیل فاقد مجوز تاکسیرانی یا کارت تردد شهری یا برون شهری هستند در صورت رانندگی با خودروهای تاکسی یا مسافرکش متناسب با گواهینامه خود فاقد گواهینامه و مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه محسوب نمی‌شوند بلکه عمل آنان تخلف از مقررات راهنمایی و رانندگی است و طبق دستورالعملهای پلیس جریمه می شوند . براساس تصویب نامه درخصوص تعیین جریمه های تخلفات مربوط به حمل و نقل و عبور ومرور در کلیه نقاط کشور و مناطق آزاد تجاری – صنعتی مصوب۱۳۹۰ ، جریمه نداشتن مجوز فعالیت راننده وسیله نقلیه عمومی (ردیف۳۵ جدول مربوطه)مبلغ۵۰۰۰۰ تومان و جریمه حمل مسافر با وسایل نقلیه شخصی یا غیر مجاز(ردیف ۸۱ جدول مربوطه)مبلغ ۳۰۰۰۰ تومان است.
***
قانونگذار در ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ بیان می کند :
“هرکس بدون گواهینامه رسمی اقدام به رانندگی ویاتصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است،بنمایدوهمچنین هرکس به موجب حکم دادگاه ازرانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشدبه رانندگی وسایل مزبورمبادرت ورزد برای باراول به حبس تعزیری تا دوماه یاجزای نقدی تایک میلیون ریال ویا هردومجازات ودرصورت ارتکاب مجددبه دوماه تا شش ماه حبس محکوم خواهدشد.”
مستفاد از این ماده قانونی عنصر مادی این جرم به سه شکل زیر مد نظر قانونگذار قرار گرفته:
۱- اقدام به رانندگی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است بدون گواهینامه رسمی
۲- اقدام به تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است بدون گواهینامه رسمی
۳- مبادرت به رانندگی وسایل نقلیه موتوری از جانب کسی که به موجب حکم دادگاه ازرانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد.

• تبصره۴ ماده ۷ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹: کسانیکه درمدت ضبط گواهینامه مبادرت به رانندگی می کنندبه مجازات مقرربرای رانندگی بدون گواهینامه محکوم می شوند.
• بند ج ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹ : درصورتی که راننده بدون داشتن گواهینامه مبادرت به رانندگی نمایدوسیله نقلیه متوقف وراننده به مرجع قضائی معرفی می گردد.
• عدم تمدید گواهینامه رانندگی، پس از اتمام مدت و تاریخ اعتبار آن، دارنده آن را در حکم فرد فاقد گواهینامه قرار نمی‌دهد و شخصی که چنین گواهینامه ای متناسب با وسیله نقلیه خود به پلیس ارایه می دهد را نمی توان تحت عنوان همراه نداشتن گواهینامه جریمه یا بعنوان مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه به مرجع قضایی معرفی نمود بلکه با پرداخت جریمه مربوطه گواهینامه‌اش تمدید می‌شود. “عدم تمدید گواهینامه رانندگی موجب از بین رفتن ارزش و اعتبار آن نبوده و صاحب چنین گواهینامه هایی را نمی توان بدون گواهینامه دانست و تنها جریمه مربوطه اخذ می شود”. ( نظریه مشورتی ۵۸۸۱/۷-۱۵/۹/۷۸ و ۳۹۴۸/۷-۲۶/۸/۷۰) براساس تصویب نامه درخصوص تعیین جریمه های تخلفات مربوط به حمل و نقل و عبور ومرور در کلیه نقاط کشور و مناطق آزاد تجاری – صنعتی مصوب۱۳۹۰ ، جریمه رانندگی با گواهینامه پس از پایان زمان اعتبار (ردیف۱۲۱ جدول مربوطه) مبلغ۳۰۰۰۰ تومان است.
• طبق ماده۱۸۳ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ “راننده موظف است هنگام رانندگی ، گواهینامه رانندگی خویش ، بیمه نامه شخص ثالث خودرو، کارت شناسایی خودرو را همراه داشته باشد و در صورت درخواست ماموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیس راه، آنها را تسلیم نماید. ….”
درماده۹قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹ نیز مقرر شده : “رانندگان موظفندهنگام رانندگی گواهینامه،کارت خودرو وبیمه نامه معتبر شخص ثالث وبرای خودروهایی که بیش ازپنج سال ازتولیدآنان می گذرد برگه معاینه فنی رابه همراه داشته باشندودرصورت مطالبه مأموران راهنمایی ورانندگی آنرا ارائه نمایند.مأموران درصورتی مدارک رانندگان رامطالبه می کنند که شاهدتخلف ازسوی راننده بوده یاتحت تعقیب قضائی یاانتظامی باشد.درصورتیکه هیچ یک ازمدارک فوق به همراه راننده نباشدمأموران راهنمایی و رانندگی می توانند تا زمان ارائه مدارک،خودرو رامتوقف نمایندو درصورتیکه یکی ازمدارک فوق یاشناسنامه یاکارت شناسایی معتبربه همراه راننده باشد مأموران مذکور موظفندبا أخذ مدرک مذکور و ارائه رسید بدون توقف وسیله نقلیه راننده را ملزم به ارائه سایرمدارک و استرداد مدرک أخذشده نمایند…..” در تبصره۱ این ماده مقرر شده : رانندگان وسایل نقلیه مسافربری وباربری عمومی بایدعلاوه برمدارک فوق سایرمدارک اختصاصی مربوطه رابه همراه داشته باشند. بدیهی است که همراه نداشتن گواهینامه، رانندگی بدون گواهینامه محسوب نمی شود.
براساس تصویب نامه درخصوص تعیین جریمه های تخلفات مربوط به حمل و نقل و عبور ومرور در کلیه نقاط کشور و مناطق آزاد تجاری – صنعتی مصوب۱۳۹۰ ، همراه نداشتن گواهینامه رانندگی (ردیف۱۱۱ جدول مربوطه)مبلغ۳۰۰۰۰ تومان و همراه نداشتن پروانه تاکسیرانی یا اتوبوسرانی (ردیف۱۱۲ جدول مربوطه)مبلغ ۳۰۰۰۰ تومان و همراه نداشتن بیمه نامه شخص ثالث (ردیف۱۳۰ جدول مربوطه)مبلغ ۲۰۰۰۰ تومان و همراه نداشتن کارت صحت و سلامت روحی و جسمی راننده وسیله نقلیه عمومی (ردیف ۱۳۳ جدول مربوطه) مبلغ ۲۰۰۰۰ تومان و همراه نداشتن کارت شناسایی وسیله نقلیه[کارت خودرو یا برگ سبز](ردیف ۱۴۹ جدول مربوطه)مبلغ ۲۰۰۰۰ تومان و همراه نداشتن گواهی یا برچسب معتبرمعاینه فنی (ردیف ۱۶۳ جدول مربوطه)مبلغ ۱۰۰۰۰ تومان است.
در تبصره ۲ ماده ۵ آیین نامه اجرایی نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه خودرو مصوب۱۳۸۲ مقرر بود: خودروهای نو تا دو سال پس از تولید نیاز به اخذ برچسب یا برگه معاینه فنی ندارند.
• قبولی در آزمون بدون اخذ گواهینامه[اقدام به رانندگی بعد از قبولی ، قبل از دریافت گواهینامه]، نافی مجرمانه بودن رانندگی با وسیله نقلیه بدون پروانه نمی باشد. (نظریه مشورتی ۸۱/۷-۱۲/۶/۶۵)
• بلحاظ اینکه محتمل است اصل گواهینامه قبلاً توسط پلیس یا اجرای احکام کیفری ضبط شده و فرد ارایه دهنده محروم از رانندگی باشد. “ارائه رونوشت گواهینامه هر چند که برابر با اصل شده باشد موجب سلب مسئولیت نیست”. (نظریه مشورتی ۲۸۱۷/۷-۳۱/۵/۶۹)
• اگر شخصی که گواهینامه ندارد برای نجات جان دیگری یا بر حسب ضرورت، اقدام به رانندگی کند در صورتی که مشمول عوامل رافع مسؤلیت یا علل موجهه جرم باشد مشمول این ماده نخواهد بود.(عباس زراعت/شرح مختصر ق.م.ا/۱۳۹۲ /ص۳۵۰ )با عنایت به این مطلب وعلل رافع مسؤلیت کیفری و علل موجهه جرم موارد ذیل در رابطه با جرم رانندگی بدون گواهینامه عنوان می شود :
– اگر کودکی نابالغ یا فرد بالغ زیر ۱۸ سال مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه شود مستند به مواد۱۴۶، ۱۴۷ ،۱۴۸ ،۸۸ و۸۹ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ اقدامات تامینی و تربیتی در رابطه با وی اعمال می شود.
– اگر فرد مجنون مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه شود مستند به مواد ۱۴۹ و ۱۵۰ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ در رابطه با وی اتخاذ تصمیم می شود.
– اگر شخصی مضطر واقع شده و برحسب ضرورت مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه شود مستند به ماده ۱۵۲ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ در صورت احراز شروط ضمن ماده قابل مجازات نیست.
– به فرض امکان وقوع جرم رانندگی بدون گواهینامه از ناحیه شخص خوابگرد در رابطه با وی وفق ماده ۱۵۳ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ اتخاذ تصمیم خواهد شد.
– اگر فردی در حالت مستی یا بی ارادگی (یعنی در حالتی که مستی ناشی ازشرب خمر یا بی ارادگی حاصل ازمصرف مواد مخدر یا روانگردان در وی قابل احراز است) مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه شود با استناد به بند (ب) ماده(۱۰) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی علاوه بر صدور قبض جریمه به مبلغ۲۰۰۰۰۰ تومان(از بابت رانندگی در حال مستی) وضبط گواهینامه بمدت شش ماه به مرجع قضایی معرفی می شود. که از بابت رانندگی بدون گواهینامه با عنایت به ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ مستحق مجازات خواهد بود مگراینکه مستند به ماده ۱۵۴ ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲ ثابت شود مرتکب حین ارتکاب جرم به طور کلی مسلوب الاختیار بوده و مصرف این مواد به منظور ارتکاب جرم یا علم به تحقق آن نبوده است در هرحال در رابطه با شرب خمر بااستناد به مواد ۲۶۴ ، ۲۶۵ و ۲۶۶ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ “حد” جاری شده در رابطه با مصرف مواد مخدر و روانگردان وفق مواد ۱۹و۲۰ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب۱۳۷۶ عمل خواهد شد.
توضیحاً با عنایت به بند (الف)قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۳۸۷ صرفاً رسیدگی به جرم رانندگی بدون گواهینامه در صلاحیت شورای حل اختلاف بوده ، جریمه رانندگی در حین مستی و بی ارادگی از وظایف پلیس راهنمایی و رانندگی(اعم از راهور و پلیس راه) و رسیدگی به موضوع شرب خمر و مصرف مواد مخدر و روان گردان در صلاحیت دادسرا و محاکم جزایی است.
– اگرکسی بر اثر اکراه غیر قابل تحمل مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه شود با استناد به ماده ۱۵۱ ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲ مجازات نمی گردد و اکراه کننده به مجازات این جرم محکوم می شود.
– بعضا احتمال سعی در توجیهاتی از قبیل : “به قوانین رانندگی کشور شما آشنا نبودم” ، “اطلاع نداشتم که با گواهینامه مخصوص موتورسیکلت مجاز به رانندگی با اتومبیل یا بالعکس نیستم” ، “از محدودیت های گواهینامه ام مطلع نبودم” ، “اگر می دانستم مجازات این جرم تا این حد سنگین است هرگز مرتکب نمی شدم” وجود دارد که ماده۱۵۵ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲ مستند اتخاذ تصمیم و صدور رای در این رابطه خواهد بود.
به فرض امکان وقوع اشتباه موضوعی در جرم رانندگی بدون گواهینامه باید توجه داشت:”اشتباه در موضوعات و مصادیق خارجی به طور کلی در جرایم عمدی چه در حقوق موضوعه و چه در حقوق شرعی رافع مسؤلیت کیفری است.”(حقوق جزای عمومی اسلام/عادل ساریخانی/۱۳۸۷/ص۱۳۴)
– رانندگی بدون گواهینامه به دستور پلیس در صورتی که از مصادیق ماده ۱۵۸ ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲ باشد قابل مجازات نیست.
• در حال حاضر برای رانندگی با دوچرخه و دوچرخه های موتوردار(براوو ، پژو، رکس و ….) نیاز به اخذ گواهینامه نیست . اخذ گواهینامه رانندگی موتورسیکلت صرفاً برای رانندگی با انواع موتورسیکلت با ظرفیت های مختلف که در کارت شناسایی وسیله نقلیه با عنوان “موتورسیکلت” معرفی شده اند ضروری است.
– رانندگی دوچرخه پایی و موتور گازی بدون گواهینامه جرم نیست. (۴۳۶/۷-۲۸/۳/۶۴)
– رانندگی موتور سیکلت گازی با گواهینامه رانندگی موتور سیکلت دنده ای مجاز است . ( نظریه مشورتی ۱۹۹/۷/-۲۱/۲/۶۷)
– اقدام به رانندگی موتورسیکلت، بدون گواهینامه رانندگی با موتورسیکلت، حتی با وجود دارا بودن گواهینامه رانندگی با اتومبیل، مستند به ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ جرم و قابل مجازات می باشد.
– اقدام به رانندگی با موتورسیکلت بدون گواهینامه حتی در راه های روستایی و خاکی و داخل باغ ها و هر محل دیگر ، مستند به ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ با امعان نظر به اینکه قانونگذار استثنایی قایل نشده، جرم و قابل مجازات می باشد.
بر اساس دستورالعمل شماره ۶۵۵۴۶=۱-۱۲۰۷-۴/۱۳ مورخ ۱۷/۲/۹۱ پلیس راهنمایی و رانندگی موارد ذیل قابل ذکر می باشد:
• برای دریافت گواهینامه رانندگی موتور سیکلت داشتن حداقل سن ۱۸ سال تمام ضروری بوده و دارندگان گواهینامه رانندگی موتور سیکلت در اولین مرحله صدور در سال اول مکلف به رعایت محدودیتها و شرایط ویژه ای می باشند که در صورت رعایت مقررات مربوطه گواهینامه رانندگی آنان تا مدت ۱۰ سال معتبر خواهد بود.
• برای دریافت گواهینامه رانندگی پایه سوم داشتن حداقل سن ۱۸ سال تمام ضروری بوده و دارندگان گواهینامه رانندگی پایه سوم در اولین مرحله صدور در سال اول مکلف به رعایت محدودیتها و شرایط ویژه ای می باشند که در صورت رعایت مقررات مربوطه گواهینامه رانندگی آنان تا مدت ۱۰ سال معتبر خواهد بود.
• برای دریافت گواهینامه رانندگی ویژه داشتن حداقل سن ۲۰ سال تمام و برای دریافت گواهینامه پایه دوم داشتن حداقل سن ۲۳ سال تمام و سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی پایه سوم و برای دریافت گواهینامه رانندگی پایه یکم داشتن حداقل سن ۲۵ سال تمام و سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی پایه دوم ضروری است.
• طبق دستورالعمل شماره ۷۷۴۲۷=۱-۱۲۰۷-۴/۱۳ تا ابلاغ محدودیتهای گواهینامه رانندگی پایه سوم در یک سال اول بر روی فرمهای آگاهی محدودیتهای گواهینامه رانندگی ب۱ در یک سال اول از متقاضی امضاء و اثر انگشت اخذ می گردد.
بر اساس بند ت ماده ۲۷ آئین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ گواهینامه ب۱ برای درخواست کنندگان در اولین مرحله با اعتبار موقت یکساله صادر می شود و در مدت یاد شده دارنده آن مکلف به رعایت محدودیتها و شرایط ویژه ای می باشد که در صورت رعایت آنها و رعایت مقررات آئین نامه رهنمایی و رانندگی و مرتکب نشدن تخلف، به گواهینامه رانندگی با اعتبار ۵ ساله تبدیل خواهد شد. پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا به منظور رفاه حال متقاضیان و تشویق دارندگان این نوع گواهینامه و رعایت قوانین و مقررات عبور و مرور و کاهش تخلفات و تصادفات، گواهینامه های رانندگی ب۱ در اولین مرحله با دو اعتبار یکساله و مشروط پنج ساله صادر می نماید تا در صورتی که دارنده گواهینامه از تاریخ صدور اولیه گواهینامه تا یک سال مقررات را رعایت نموده و مرتکب تخلف نگردد اعتبار گواهینامه وی بدون نیاز به مراجعه به راهنمایی و رانندگی پنج ساله خواهد بود و در صورت ارتکاب تخلفات مهم و حادثه آفرین ذیل گواهینامه ب۱ رانندگان متخلف در محل توسط مأموران راهنمایی و رانندگی اخذ و جهت تبدیل به گواهینامه موقت یکساله به واحدهای صدور گواهینامه رانندگی راهور ارسال خواهد شد.
۱- تقصیر در تصادف منجر به فوت. ۲- تقصیر در تصادف منجر به جرح. ۳- تجاوز از سرعت مجاز. ۴- سبقت غیر مجاز
و در صورت ارتکاب سایر تخلفات ذیل، مطابق دستورالعمل اجرائی ردیف ۳ بند ت ماده ۲۷ آئین نامه راهنمایی و رانندگی در پایان یک سال اول حسب مورد پس از طی دوره آموزشی و یا شرکت مجدد در آزمونهای آئین نامه و عملی رانندگی گواهینامه ب۱ موقت یکساله صادر و تحویل خواهد شد.
۱- مقصر بودن در تصادفات منجر به خسارت. ۲- متواری شدن از صحنه تصادف جرحی یا فوتی. ۳- متواری شدن از صحنه تصادف خسارتی. ۴- تجاوز به چپ از خط وسط معابر. ۵- عدم حرکت از میان خط عبور. ۶- عدم رعایت مقررات هنگام تغییر خط عبور. ۷- عبور از محل ممنوع. ۸- عدم رعایت حق تقدم عبور وسائل نقلیه و یا عابران پیاده. ۹- عدم توقف کامل هنگام مشاهده تابلوی ایست قبل از تقاطع. ۱۰- رانندگی با وسیله نقلیه دارای نقص فنی. ۱۱- عبور از چراغ قرمز. ۱۲- عدم رعایت مقررات چراغهای چشمک زن. ۱۳- عدم توجه به فرمان پلیس راهنمایی و فرمان پلیس مدرسه. ۱۴- دور زدن و یا گردش به چپ یا راست در محلهای ممنوع. ۱۵- حرکت به طور مارپیچ. ۱۶- ارتکابه سایر تخلفات رانندگی. ۱۷- محرومیت از رانندگی بر اساس احکام صادره مراجع قضایی. ۱۸- استفاده از پلاک یا مدارک جعلی ( کارت مشخصات وسیله نقلیه، شناسنامه مالکیت وسیله نقلیه، کارت بیمه، معاینه فنی خودرو). ۱۹- عدم ارائه اطلاعات جدید دارنده گواهینامه ب۱ در صورت تغییر مشخصات فردی یا نشانی (حداکثر تا ۱۰ روز). ۲۰- رانندگی از ساعت ۲۴:۰۰ تا ۰۵:۰۰ بامداد. ۲۱- حمل مسافر. ۲۲- یدک کشیدن ( بکسل کردن) سایر وسائل نقلیه. ۲۳- رانندگی در جاده ها، بزرگراهها و آزاد راههای برون شهری.
از آنجا که گواهینامه های ب۱ و پایه سوم در حکم گواهینامه رسمی و مخصوص رانندگی با خودروهایی با حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار ۳/۵ تن یا حمل حداکثر ۹ نفر سرنشین با احتساب راننده هستند و گفته شد که مستفاد از ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵عنصر مادی جرم رانندگی بدون گواهینامه به سه شکل زیر و بدون محدودیت زمانی و مکانی مد نظر قانونگذار قرار گرفته:
۱- اقدام به رانندگی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است بدون گواهینامه رسمی
۲- اقدام به تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است بدون گواهینامه رسمی
۳- مبادرت به رانندگی وسایل نقلیه موتوری از جانب کسی که به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد.
هرچند در نظریه مشورتی شماره ۸۷۱-۶/۱۶-۹۳ مورخ۲۸/۰۵/۹۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه تصریح شده”چنانچه دارنده گواهینامه رانندگی موقت در جاده های خارج از شهر مبادرت به رانندگی کند چون مجاز به رانندگی در محدوده معین میباشد، اقدام به رانندگی در خارج از محدوده شهری در حکم رانندگی بدون پروانه محسوب و جرم تلقی می گردد.” با این حال با توجه به ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ و ماده۲۷ آئین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ به نظر می رسد ضمانت اجرای محدودیت های یکسال اول گواهینامه های ب۱ و پایه سوم ،اخذ گواهینامه توسط پلیس در محل، جهت تبدیل دوباره به گواهینامه یکساله موقت و یا حسب مورد طی دوره های آموزشی یا شرکت مجدد در آزمونهای آیین نامه و عملی رانندگی در پایان یکسال اول و دریافت دوباره گواهینامه موقت یکساله بوده و مجازات کسانی که این محدودیت ها را نادیده گرفته اند مستند به ماده ۷۲۳ قانون فوق الاشعار(بدلیل عدم انطباق مصداق معنونه) و جرم دانستن این رفتار( بدلیل فقد عنصر قانونی) قانونی نیست .
– اگر دارنده گواهینامه ب۱ یا پایه سوم، حتی بعد از پایان دوره محدودیت موقت یکساله اقدام به رانندگی با وسیله نقلیه ای با ظرفیت بیش از حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار ۵/۳ تن یا حمل حداکثر ۹ نفر سرنشین با احتساب راننده نماید، مستند به ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ مجرم و مستحق مجازات خواهد بود.
– در رابطه با محدودیت بند ۱۷ یعنی محرومیت از رانندگی بر اساس احکام صادره مراجع قضایی به نظر می رسد مرتکب این رفتار(نقض محدودیت بند ۱۷) علاوه بر اعمال ضمانت اجرای مقرر به صورت صدور و تحویل دوباره گواهینامه موقت یکساله با طی دوره آموزشی و یا شرکت مجدد در آزمونهای آئین نامه و عملی رانندگی بدلیل وجود عنصر قانونی، مستند به ماده۷۲۳ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب ۱۳۷۵ و تبصره۴ ماده ۷ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹ مستحق مجازات جرم رانندگی بدون گواهینامه است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.